CÔNG NGHỆ TRẠM SẠC Ô TÔ ĐIỆN: AC, DC VÀ SẠC NHANH KHÁC NHAU THẾ NÀO?

Nếu mới tìm hiểu về ô tô điện, chắc hẳn bạn sẽ gặp khá nhiều thuật ngữ như sạc AC, sạc DC, sạc nhanh, sạc công suất cao.... Nhìn qua có vẻ phức tạp, nhưng thực tế sự khác nhau giữa chúng chủ yếu nằm ở cách điện được đưa từ nguồn điện vào pin và tốc độ sạc.

Vậy trạm sạc ô tô điện AC và DC khác nhau thế nào? Sạc nhanh có thực sự nhanh hơn nhiều không? Khi nào nên dùng AC và khi nào nên dùng DC?

Sạc AC là gì?

AC là viết tắt của Alternating Current – dòng điện xoay chiều. Đây cũng chính là loại điện chúng ta thường sử dụng trong nhà, văn phòng và các công trình dân dụng.

Khi sạc ô tô điện bằng AC, điện từ nguồn điện được đưa đến xe. Sau đó, bộ sạc tích hợp trên xe, gọi là On-board Charger (OBC), sẽ chuyển đổi điện AC thành DC để pin có thể sử dụng.

Điểm dễ hiểu nhất là: bộ phận chuyển đổi điện nằm trên xe.

Vì vậy, tốc độ sạc AC phụ thuộc khá nhiều vào khả năng tiếp nhận điện của từng mẫu xe. Hai chiếc xe cùng cắm vào một trạm sạc AC chưa chắc đã có tốc độ sạc giống nhau.

Sạc DC là gì?

DC là Direct Current – dòng điện một chiều.

Khác với AC, trạm sạc DC thực hiện việc chuyển đổi điện ngay tại thiết bị sạc. Sau khi được chuyển thành dòng điện một chiều, điện có thể được cung cấp trực tiếp cho hệ thống pin của xe.

Nói đơn giản, thay vì để bộ chuyển đổi nằm trên xe như khi sạc AC, trạm DC đảm nhận phần chuyển đổi này.

Đây là một trong những lý do trạm DC có thể đạt công suất cao và sạc nhanh hơn đáng kể.

Nếu AC phù hợp với việc “đỗ xe rồi sạc”, thì DC thường hướng đến nhu cầu “sạc nhanh rồi tiếp tục hành trình”.

AC và DC khác nhau ở điểm nào?

Nếu phải giải thích ngắn gọn cho người mới sử dụng xe điện thì có thể hiểu như sau:

AC: điện xoay chiều → vào bộ sạc trên xe → chuyển thành DC → nạp vào pin.

DC: điện xoay chiều từ lưới → được chuyển đổi ngay tại trạm → điện DC → nạp trực tiếp vào pin.

Vì vậy, AC thường có tốc độ thấp hơn và phù hợp với thời gian sạc dài. DC có thể cung cấp công suất cao hơn nên phù hợp với nhu cầu sạc nhanh.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ sử dụng trạm DC công suất càng lớn thì xe sẽ sạc càng nhanh. Đây là một điểm rất nhiều người mới sử dụng xe điện dễ nhầm.

Sạc nhanh ô tô điện hoạt động như thế nào?

Sạc nhanh thường sử dụng công nghệ DC với công suất cao hơn so với sạc AC thông thường.

Điểm thú vị là tốc độ sạc của xe không phải lúc nào cũng giữ nguyên từ đầu đến cuối.

Ví dụ, khi pin đang ở mức thấp, xe có thể nhận công suất tương đối cao. Khi pin tiến gần đến mức đầy, hệ thống sẽ giảm công suất để kiểm soát nhiệt độ và bảo vệ pin.

Đó là lý do bạn có thể thấy một chiếc xe tăng phần trăm pin khá nhanh trong giai đoạn đầu nhưng tốc độ bắt đầu chậm lại khi pin gần đầy.

Vì vậy, khi sử dụng trạm sạc nhanh trên đường dài, nhiều người không nhất thiết phải chờ pin đạt 100%. Việc sạc đến một mức phù hợp rồi tiếp tục hành trình đôi khi sẽ hiệu quả hơn về mặt thời gian.

Sạc AC hay DC tốt hơn?

Thực ra rất khó nói loại nào “tốt hơn” vì hai công nghệ phục vụ những nhu cầu khác nhau.

Nếu bạn có một chiếc xe điện sử dụng hàng ngày và thường đỗ ở nhà qua đêm, AC là lựa chọn rất hợp lý. Xe có nhiều thời gian để nạp điện và không nhất thiết phải đầu tư hệ thống sạc công suất quá lớn.

Ngược lại, nếu bạn đang xây dựng một trạm sạc ô tô điện phục vụ khách hàng, đặc biệt ở nơi xe chỉ dừng trong thời gian ngắn, DC sẽ có nhiều lợi thế hơn.

Chẳng hạn, một khách đi đường dài ghé trạm nghỉ. Họ có thể tranh thủ uống cà phê, ăn uống hoặc nghỉ ngơi trong lúc sạc. Khi quay lại, xe đã được bổ sung một lượng năng lượng đáng kể và có thể tiếp tục di chuyển.

Đó chính là giá trị lớn nhất của sạc nhanh: tiết kiệm thời gian cho người sử dụng.

Xu hướng trạm sạc ô tô điện trong thời gian tới

Khi số lượng ô tô điện tăng lên, nhu cầu về hạ tầng sạc cũng sẽ thay đổi.

Người dùng sẽ không chỉ quan tâm “có trạm sạc hay không” mà còn quan tâm sạc mất bao lâu, có dễ sử dụng không, có thanh toán thuận tiện không và trạm có hoạt động ổn định không.

Vì thế, các trạm sạc thế hệ mới đang có xu hướng tích hợp nhiều tính năng hơn như kết nối Internet, quản lý từ xa, thanh toán điện tử, giám sát trạng thái thiết bị và quản lý công suất.

Bên cạnh đó, việc kết hợp trạm sạc với năng lượng mặt trời hoặc hệ thống lưu trữ điện cũng là hướng được quan tâm nhằm giảm áp lực lên lưới điện và tối ưu chi phí vận hành.

Trong tương lai, trạm sạc có thể không còn đơn thuần là một thiết bị “cắm điện cho xe”, mà trở thành một phần của hệ thống năng lượng thông minh.

Kết luận

AC, DC và sạc nhanh đều có vai trò riêng trong hệ sinh thái xe điện.

AC phù hợp với nhu cầu sạc trong thời gian dài, đặc biệt tại nhà, văn phòng hoặc những nơi xe thường đỗ nhiều giờ. DC lại phù hợp hơn với các trạm công cộng, tuyến đường dài và những trường hợp cần rút ngắn thời gian chờ.

Quan trọng nhất, khi lựa chọn trạm sạc ô tô điện, không nên chỉ nhìn vào con số công suất lớn hay nhỏ. Cần xem xét đồng thời khả năng sạc của xe, nhu cầu sử dụng, hạ tầng điện, vị trí lắp đặt và chi phí vận hành.

Hiểu đúng về AC, DC và sạc nhanh sẽ giúp người dùng chọn được giải pháp phù hợp, còn doanh nghiệp có thể xây dựng hệ thống trạm sạc hiệu quả và có khả năng mở rộng về lâu dài.